کارآفرینان برای کارآفرینی انگیزه می‌خواهند
کارآفرینان برای کارآفرینی انگیزه می‌خواهند

کانی مگ، جعفر گودرزی- در سال‌های اخیر کارآفرینان و فعالان بخش خصوصی به دلیل مشکلات و شرایط سخت اقتصادی از فعالیت‌های تولیدی روی‌گردان شده و تلاش می‌کنند تا با ورود به بازارهای مختلف سرمایه خود را حفظ کنند. درحالیکه یک کارآفرین همیشه رویایی کارآفرینی در سر می‌پروراند؛ اما شرایط سخت سرمایه‌گذاری باعث عقب‌گرد سرمایه‌گذاران از […]

کانی مگ، جعفر گودرزی- در سال‌های اخیر کارآفرینان و فعالان بخش خصوصی به دلیل مشکلات و شرایط سخت اقتصادی از فعالیت‌های تولیدی روی‌گردان شده و تلاش می‌کنند تا با ورود به بازارهای مختلف سرمایه خود را حفظ کنند. درحالیکه یک کارآفرین همیشه رویایی کارآفرینی در سر می‌پروراند؛ اما شرایط سخت سرمایه‌گذاری باعث عقب‌گرد سرمایه‌گذاران از حوزه‌های کارآفرینی و اشتغالزایی شده است. جمشید عدالتیان شهریاری، عضو اتاق بازرگانی و فعال بخش خصوصی معتقد است«کارآفرینان برای ماندن در عرصه تولید و نقش آفرینی در بخش واقعی اقتصاد کشور نیاز به انگیزه برای کارآفرینی و اشتغالزایی دارند. دولت باید راه‌های تازه‌ای برای حمایت از تولید در نظر بگیرد.» مشروح صحبت‌های وی را در ادامه بخوانید.

چرا فعالان بخش خصوصی و کارآفرینان در سال‌های اخیر میل چندان برای حضور در عرصه اقتصادی کشور ندارند؟

شما نگاهی به وضعیت اقتصادی کشور داشته باشید متوجه این موضوع می‌شوید. با وجود تمام مشکلات و محدودیت‌ها، خوشبختانه تولیدکنندگان داخلی ظرفیت مناسبی در بخش‌های مختلف دارند که در صورت فعال کردن آنها می‌توان امیدوار به ایجاد تغییر در این حوزه بود. تحریم‌ها، تورم‌های بسیار سنگین، مشکلات مدیریتی در کشور  و … باعث شده است که کارآفرینان علاوه بر از دست دادن انگیزه دیگر شرایطی برای کارآفرینی نداشته باشند. در سه سال اخیر حجم قابل توجهی از سرمایه‌های کشورمان صرف خرید ملک در ترکیه و کشورهای همسایه شد، درحالیکه اگر شرایط کارآفرینی در کشور مهیا بود، این سرمایه‌ها به بخش مولد اقتصاد کشور تزریق می‌شد.

ریشه این مشکلات در کجاست؟

سال‌هاست که صحبت از ریشه یابی و حل مشکلات کارآفرینان می‌شود. در دوره‌های مختلف و با روی کارآمدن دولت‌های مختلف تلاش می‌شود تا طرح‌هایی برای حمایت از تولید به تصویب برسد؛ اما نهایتا تمامی این طرح‌ها ابتر می‌مانند. نمی‌توان مشکلات را یک شبه ریشه یابی کرد؛ اما واقعیت این است که مشکلات با تمام پیچیدگی‌هایی که دارند قابل حل هستند. ببینید، در حال حاضر گفته می‌شود که تحریم‌های بین‌المللی برای فعالان اقتصادی مشکل ایجاد کرده است، درحالی‌که فعالان اقتصادی بیشتر از خودتحریمی‌ها و چالش‌های داخلی رنج می‌برند. بروکراسی‌های سخت و پیچیده در ادارات، شرایط سخت دریافت مجوز‌ها، نبود حمایت‌های مالی از سوی نهادهای مالی کشور، نبود یک بازار منظم و منسجم برای محصولات داخلی و … همه باعث شده است تا کارآفرینان دیگر انگیزه‌ای برای کارآفرینی در کشور نداشته باشند.

شرایط مناسب برای محیط کسب و کار کشور چگونه باید باشد؟

یک کارآفرین فقط به دنبال آسانی نیست. هیچ موقعیتی وجود ندارد که در آن سختی نباشد. کارآفرینان با مشکلات فعالیت اقتصادی غریبه نیستند؛ اما محیط کسب و کار کشور به گونه‌ای است که دیگر رمقی برای ادامه فعالیت برای کارآفرینان نمانده است. کارآفرینان به دنبال این نیستند که مطلقا حمایت شوند و تمامی منابع کشور بدون هیچ حسابرسی و تمرکز و توجهی به آنها پرداخت شود. بلکه کارآفرینان محیطی را برای کسب و کار مناسب می‌دانند که رقابت، عرضه، تولید و حمایت از همگان به یک اندازه باشد. در تمام دنیا استانداردهایی تعریف شده است که بر اساس آن به یک فعال اقتصادی وام می‌دهند و یا از آن حمایت می‌کنند؛ اما سیستم رانتی موجب شده است تا عده‌ای منابع مالی کشور را بدون هیچ نظارتی از آن خود کنند. این شرایط برای توسعه کسب و کارها و محیطی مناسب برای رشد کسب و کار نیست.

در دوره‌هایی شرایط اقتصادی کشور مناسب شده و کسب و کارها رشد می‌کنند؛ اما با کوچکترین اتفاق‌ها کسب و کارها هم دچار تنش می‌شوند. دلیل این موضوع چیست؟

کسب و کارها به صورت مستقیم از سیاست‌های اقتصادی و اقدامات سیاسی دولت‌ها تاثیر می‌پذیرند. یک کسب و کار بر بستر یک جامعه شکل می‌گیرد و جامعه هم بدون شک از سیاست و تصمیم‌های اقتصادی تاثیر پذیرفته است. زمانی کسب و کارها موفق می‌شوند و یک اقتصاد به حالت پایدار می‌رسد که تصمیم‌های کلی و سیاست‌گذاری‌ها تنش‌زا  و ضد تولید نباشند.

برای تداوم رشد اقتصادی و حضور پر رنگ کارآفرینان در عرصه‌های اقتصادی کشور، باید از یک سو ضمن مقابله با قاچاق، فضا را برای سرمایه‌گذاران داخلی فراهم کرد تا تولیدات را افزایش دهند و از سوی دیگر ضمن حفظ بازار داخلی، کالاهایی تولید کرد که در فضای جهانی نیز امکان رقابت داشته و دیده شوند.

در شرایطی که گفته می‌شوند، کسب و کارهای جهان با نوآوری و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های روز دنیا رشد می‌کنند. کسب و کارهای کشورمان چگونه باید از این ظرفیت‌ها استفاده کنند؟ بسیاری از کارآفرینان کشورمان هنوز هم از روش‌های سنتی استفاده می‌کنند و با مفهوم نوآوری آشنایی چندانی ندارد. در این شرایط چه باید کرد؟

رشد استارت‌آپ‌ها در سال‌های اخیر نمونه موفقی از نوآوری و خلاقیت در کسب و کارهای داخلی بود. سن کارآفرینی در سال‌های اخیر به پایین‌ترین رقم رسیده است. دیگر کارآفرینان افراد جا افتاده و قبلی نیستند. یک جوان صاحب ایده و نوآور می‌تواند یک کارآفرین موفق باشد. روش‌های کارآفرینی دیگر مانند سابق نیست و نوآوری برای تمامی کارآفرینان یک الزام شده است. از آنجاییکه روش بسترسازی تفکرات نوآورانه و تغییر و بهبود فرهنگ سازمانی نهادینه شده نقش مهمی در موفقیت برنامه‌ها ایفا می‌کند. عوامل مؤثر بر تاثیر فرهنگ سازمانی با رویکرد نوآوری بر موفقیت استراتژی سازمان و همچنین تعیین روابط بین این عوامل از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.در بسیاری از مواقع دیده می‌شود که کارآفرینان سنتی و قدیمی برای عقب ماندن از قافله تمامی توان خود را به کار می‌گیرند تا علاوه بر به روز رسانی اطلاعات خود از مشاوران و افراد خلاق و نوآور هم استفاده کنند. روش‌های اقتصاد مشارکتی و کارآفرینی مشارکتی ماحصل ترکیب این دو گروه با یکدیگر است. نوآوری بر روی موفقیت استراتژی سازمان تاثیر مستقیم دارد و ارتباطشان به صورت مثبت و مستقیم است.

در جهانی که روز به روز شرایط تغییر می‌کند و رشد تکنولوژی به صورت لحظه‌ای است دیگر نمی‌توان نسبت به تغییرات پیش آمده بی تفاوت بود. برای مثال بسیاری از کسب و کارهای کشورمان در حال حاضر از فروش اینترنتی برای محصولات خود استفاده می‌کنند. این روش عمر چندانی ندارد؛ اما سرعت رشد فروش اینترنتی در کشورمان بسیار بالا بود. شاید اگر ۱۰ سال پیش به تعدادی از فعالان اقتصادی موضوع فروش اینترنتی پیشنهاد می‌شد به صورت جدی با آن مخالفت می‌کردند؛ اما وجود الگوهای موفق و تغییر شرایط کسب و کارها اعم از بازاریابی، فروش و برندسازی باعث شده است که بسیاری از صاحبان کسب و کارها علاوه بر حفظ مشتریان ثابت خود به دنبال مشتریانی در فضای مجازی باشند.

کارآفرینان با توجه به شرایطی که مطرح کردید، چگونه باید در الگوهای مدیریتی خود تجدید نظر کنند؟

ببینید وقتی صحبت از تغییرات بسیار گسترده می‌شود تمامی ابعاد کارآفرینی را در نظر می‌گیرد. روش‌های بازاریابی در شرایط امروزی بسیاری تغییر کرده است. بسیاری از شرکت‌ها در حوزه دیجیتال مارکتینگ فعال شده‌اند، همین موضوع اهمت تغییر در روش‌ها و الگوهای مدیریتی و طراحی کسب و کار را جدی‌تر می‌کند. در کسب و کار‌های امروز باید به سطح قابل قبولی از بهره‌وری رسید. یا اینکه موضوع رفتار سازمان، مسیر برندسازی و حتی روش‌های تبلیغاتی هم با گذشته بسیار متفاوت شده است. تمامی این موارد به کارآفرینان این موضوع را گوش‌زد می‌کند که باید در الگوها و روش‌های مدیریتی و طراحی برنامه کسب و کار خود تغییرات مهمی را ایجاد کنند.