ماشین‌آلات معدنی در ایران چه وضعیتی دارند؟
ماشین‌آلات معدنی در ایران چه وضعیتی دارند؟

کانی مگ، فهیمه اکبری صحت- ماشین‌آلات و کاربرد آن نشانگر پویایی و ظرفیت بالای فعالیت در یک معدن به شمار می‌رود. در تمامی کشورهای دنیا استفاده از ماشین‌آلات به روز و کارآیی آن در صنایع را یکی از نشانه‌های توسعه اقتصادی می‌دانند. در کشورمان نیز معادن متعددی وجود دارد که می‌تواند تبدیل به عامل توسعه […]

کانی مگ، فهیمه اکبری صحت- ماشین‌آلات و کاربرد آن نشانگر پویایی و ظرفیت بالای فعالیت در یک معدن به شمار می‌رود. در تمامی کشورهای دنیا استفاده از ماشین‌آلات به روز و کارآیی آن در صنایع را یکی از نشانه‌های توسعه اقتصادی می‌دانند. در کشورمان نیز معادن متعددی وجود دارد که می‌تواند تبدیل به عامل توسعه اقتصادی شود. معادن کشورمان در سال‌های اخیر به صورت جدی با ضعف در تامین ماشین‌آلات معدنی رو به رو شده‌اند. متاسفانه با وجود انجمن تولیدکنندگان و واردکنندگان ماشین‌آلات معدنی در کشور، تعداد شرکت‌های فعال در این زمینه به انگشتان دست هم نمی‌رسد و تولید ماشین‌آلات معدنی در ایران یک رویا شده است. در سال های اخیر به دلیل فشار مضاعف تحریم‌ها، افزایش نرخ ارز و چالش‌های تولید ماشین‌آلات معدنی در ایران نه تنها به مرحله تولید نرسیده‌اند؛ بلکه واردات آن هم با مشکل جدی رو به رو شده است.

بیانیه وزارت صمت در خصوص نیاز به ماشین‌آلات معدنی

بر اساس اعلام رسمی وزارت صمت، باتوجه به نیاز صنعت معدن، ۳۰۰۰ ماشین‌آلات معدنی نیاز کشورمان است. باتوجه به شرایط موجود هنوز هیچ شرکتی داخلی به صورت جدی نمی‌تواند این نیاز بخش معدن را پوشش دهد. در  چند سال گذشته و یک مقطعی هپکو در همکاری با شرکت‌های بین‌المللی اقدام به تولید ماشین‌آلات معدنی در ایران کرد، اما پس از آن به دلیل مشکلاتی که ایجاد شد تولید قطع شد. واردات مشروط به قرارداد با هپکو است. معدن‌هایی که بیش از ۴ الی ۵ دستگاه نیاز داشته باشند به شرطی مجوز واردات می‌‌گیرند که قرارداد با هپکو ببندند.

ماشین آلات معدنی در ایران

از سوی دیگر  بر اساس اعلام رسمی معاونت معدنی وزارت صمت در سال گذشته حدود ۵۰۰ دستگاه ماشین‌‌آلات معدنی وارد کشور شده‌اند و واردات تنها توانسته است حدود یک ششم نیاز بازار داخل را پوشش دهد.

از این میزان ماشین‌آلات معدنی وارد شده به کشور حدود ۲۰۰ دستگاه در اختیار فعالان بخش خصوصی قرار گرفته است و مابقی به شرکت‌های بزرگی داخلی تخصیص داده شده است.

درحالیکه فعالان بخش خصوصی به صورت جدی تقاضای واردات ماشین‌آلات معدنی به ایران را کرده‌اند؛ نمایندگان مجلس در واکنش به این موضوع عنوان می‌کنند که باید از تولید داخل حمایت شود.

تاثیر تولید داخلی ماشین آلات بر هزینه های ارزی

در سال ۱۴۰۰ موضوع واردات ۱۰ هزار دستگاه به کشور مطرح شد که اعضای کمیسیون صنایع در واکنش به این موضوع مطرح کردند که مجوز واردات ۱۰ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی اولین دغدغه‌ای که ایجاد می‌کند بار هزینه ارزی بسیار سنگین است در حالی که تولید داخل این ماشین‌آلات می تواند حجم قابل توجهی از نیاز ارزی را کاهش دهد.

این درحالیست که بر اساس اعلام رسمی اتاق بازرگانی ایران معادن کشور به حدود ۲۵هزار دستگاه نیاز دارند. چنانچه تامین ۲۵‌هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی در ایران با ارزش تقریبی ۵/ ۱میلیارد دلار انجام شود، ارزش مواد معدنی تولیدشده به ۵میلیارد دلار می‌رسد که ارزش‌افزوده آن، تنها در بخش فولاد معادل ۲۲میلیارد دلار خواهد بود.

ماشین آلات معدنی در ایران

ماشین آلات معدنی ایرانی

بر اساس آمار معادن کوچک مقیاس کشور نیاز به ۱۱ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی دارند که با تامین ماشین‌آلات معدنی در ایران می‌تواند به اهداف افق ۱۴۰۴ که تولید ۷۰۰ میلیون تن مواد معدنی در سال است، دست پیدا کرد.

استخراج مواد معدنی، وابستگی مستقیمی به ماشین‌آلات معدنی دارد. بخش‌های حفاری، بارگیری و باربری در مجموع بیش از ۷۰‌درصد هزینه‌های عملیاتی معدن‌کاری (معادن فلزی) را به خود اختصاص می‌دهند که به‌‌‌طور عمده با ماشین‌آلات معدنی انجام می‌شوند.

با توجه به حجم بالای تقاضای ماشین‌آلات معدنی در ایران لازم است در کنار پیش‌برد اهداف تولید ماشین‌آلات معدنی در داخل، مسیر واردات و تامین آنها تسهیل شود. افزون بر این، در اولویت قراردادن قطعه‌‌‌سازی، ساخت یا مونتاژ ماشین‌آلات معدنی در داخل و توجه به اتوماسیون و هوشمندسازی نیز می‌تواند به تسهیل تامین ماشین‌‌‌آلات معدنی کمک کند.