توسعه کسب و کارهای موج چهارمی به کمک نرم افزارها
توسعه کسب و کارهای موج چهارمی به کمک نرم افزارها

کانی مگ، جعفر گودرزی، دیگر اهمیت و جایگاه تکنولوژی بر توسعه کسب و کارها بر کسی پوشیده نیست. در دنیای امروز  کسب و کارهای پیشرو و موفق بسیاری به کمک نرم افزارها شکل گرفته‌اند. این کسب و کارها روز به روز مسیر توسعه و رشد را با سرعت بیشتری طی می کنند و تحولات مهمی […]

کانی مگ، جعفر گودرزی، دیگر اهمیت و جایگاه تکنولوژی بر توسعه کسب و کارها بر کسی پوشیده نیست. در دنیای امروز  کسب و کارهای پیشرو و موفق بسیاری به کمک نرم افزارها شکل گرفته‌اند. این کسب و کارها روز به روز مسیر توسعه و رشد را با سرعت بیشتری طی می کنند و تحولات مهمی را رقم می‌زنند.

محمد جلالیان، کارشناس پرداخت الکترونیکی معتقد است«پیوستن به انقلاب صنعتی در گرو همکاری صنایع بزرگ و توجه به اقتصاد دانش بنیان در بخش‌های دولتی است. صنایع بزرگ اعم از نفت وگاز، پتروشیمی، معدن و صنایع معدنی و … که سهم قابل توجهی از اقتصاد کشور را تشکیل می‌دهند، می‌توانند در بستر انقلاب صنعتی چهارم تحول شگفت انگیزی برای اقتصاد کشور به ارمغان بیاورند.» مشروح گفتگو با وی را در ادامه بخوانید.

در سال‌های اخیر نرم افزارهای مختلفی در کشورمان به خصوص در بخش مالی رشد کرده است.  این نرم افزارها، توانسته‌اند در بخش‌های مختلفی مانند بازارهای مالی، شبکه بانکی و … تاثیر بگذارند. چطور می‌توان تجارت نرم افزاری در ایران را گسترش داد؟ چه ظرفیت‌ها و زیرساخت‌هایی برای آن نیاز است؟

تغییرات تکنولوژی جهان تصاویر مختلفی ازسر نوشت اقتصاد و صنایع را نشان می‌دهد. در دوره‌های مختلف، انقلاب‌های صنعتی در جهان اثرات متفاوتی را بر سرنوشت کشورها و نسل های مختلف داشتند. انقلاب صنعتی سوم که بیشتر بر پایه تکنولوژی بود با سرعت بسیار کمتر از آن چیزی که در انقلاب چهارم در حال وقوع است، رخ داد. انقلاب صنعتی چهارم با تکنولوژی‌هایی بر بستر هوش مصنوعی با سرعت بسیار بالاتری نسبت به ادوار گذشته جهان و صنایع  آن را در بر می‌گیرد. این تکنولوژی است که زیربنا و زیرساخت توسعه‌ای یک کشور  را فراهم می‌کند. در دوره جدید، سیستم فناوری به گونه‌ای است که جهان با هجمه‌ای از اطلاعات رو به رو شده است.

نگاهی به گذشته به ما نشان می‌دهد که فضای تولید بیشتر بر پایه مکانیکی کردن کارخانه‌ها و پایین آوردن هزینه‌های تولید بود؛ اما در شرایط کنونی نه تنها تکنولوژی روز  تلاش بر ارتقاء کیفیت و پایین آوردن هزینه ها را دارد؛ بلکه فناوری‌های جدید و  نرم افزارها و … به سیستم تولید کمک می کند تا با  استفاده از اطلاعات موجود قدرت کسب و کارها را بالاتر ببرند.

البته دولت‌ها هم می‌توانند از این توسعه نرم افزاری نهایت استفاده را ببرند. هرچه میزان شفافیت اطلاعات و بسترهای اطلاعاتی با  کمک نرم افزارها ارتقاء یابد، دولت‌ها و بنگاه‌ها می‌توانند تصمیماتی بر پایه و اساس اطلاعات شفاف اتخاذ کنند. نرم افزارها به کسب و کارها این قدرت را می‌دهند که با استفاده از اطلاعات روز جامعه و مردم به نیاز مستقیم آنها پاسخ بگویند. مهمترین نقش نرم افزارها در فضای جدید جمع‌آوری و پردازش هر چه سریعتر اطلاعات است. این اطلاعات صحیح هستند که تصمیمات دولت‌ها و کسب و کارها را تسهیل می‌کنند. نرم افزارها در فضای جدید می‌توانند مسیر توسعه‌ای کسب و کارها را گسترده تر کرده و زیرساخت‌های توسعه را فراهم کنند.

جایگاه نرم افزارها در اقتصاد ایران  کجاست ؟ آنها چگونه می‌توانند اقتصاد کشور را به سمت انقلاب صنعتی چهارم حرکت دهند؟

استفاده از نرم افزار در کشورمان موقعیت مناسب و قابل توجهی دارد. اگر دقت داشته باشید نرم افزارهای مالی، بانکی و … در سال‌های اخیر توانسته‌اند با رشد چشم‌گیر خود تحولات بسیاری در اقتصاد کشور رقم بزنند. رشد قابل توجه استارتاپ‌ها در سال چند سال اخیر مجامع جهانی را به واکنش وا داشت.

در این روند، تجارت نرم افزاری جایگاه ویژه‌ای داشت. یکی از مهمترین اقداماتی که در کشورمان رخ داده، مرتفع کردن نیاز داخلی با استفاده از دانش و طراحی نرم افزار به خصوص در حوزه‌های مالی است. نقش نرم افزارها در توسعه پرداخت الکترونیک کشور در سال‌های اخیر قابل تقدیر است.

خوشبختانه توسعه دانش نرم افزار و دانش آی تی در کشورمان این فضا را به وجود آورده است که نیاز داخلی کشور با بهره‌گیری از تولید داخل پاسخ گفته شود. اکو سیستم نرم افزاری داخلی کشورمان و سیستم‌هایی که توسط بانک مرکزی ارائه شد، در سال‌های اخیر با موفقیت توانسته است نیاز بازارهای مختلف به خصوص نظام بانکی کشور را پاسخگو باشد.

عملا این زیر ساخت باعث شده است که  تبادلات مالی در کشور به شدت تسهیل  شده و با هزینه پایین نسبت به نمونه‌های خارجی انجام شود. نرم افزارهای داخلی از این جهت توانسته‌اند با نمونه‌های خارجی رقابت کنند.

توسعه صنعت نرم افزاری در کدام بخش‌های اقتصاد کمتر صورت گرفته است؟

در نظام بانکی و بازارهای مالی نرم افزارهای قابل توجهی ارائه شده است. دو بخش اقتصاد کشور یعنی گمرک و مالیات می‌توانند با بهره گیری از نرم افزارهای قدرتمند تغییرات چشم‌گیری را تجربه کنند. اقتصاد کشور برای رشد نیاز به نرم افزارهای مالیاتی دارد تا بتواند شفافیت را در فضای کسب و کار و بنگاه‌های اقتصادی رشد دهد.

می‌توان در مکانیزمی شفاف و عادلانه مالیات را ارائه کرد. این موضوع با تاخیر بیشتری نسبت به کشورهای جهان انجام  شده است. همینطور در فضای گمرکات کشور نرم افزارهای جدیدی که برای شفافیت کالایی استقرار پیدا کرده است. این نرم افزارها در گام‌های اولیه هستند که با ارتقاء آنها شفافیت اطلاعات و بهبود فرآیند اقتصادی رقم می‌خورد.

وقتی جهان به سمت هوشمند سازی حرکت می‌کند و هوش مصنوعی مهمترین فعالیت‌های انسان‌ها را در بر می‌گیرد، تجارت نرم افزاری چه جایگاهی پیدا خواهد کرد؟

همانطور که در انقلاب‌های گذشته دیر یا زود کشورهای جهان بر موج تکنولوژی قرار گرفتند. گذر زمان باعث نهادینه شدن تکنولوژی در زندگی مردم شد. موج چهارم که اینترنت اشیا و هوش مصنوعی  را به زندگی، اقتصاد، تجارت و … هدیه می‌دهد از این قاعده مستثنا نیست. چه بهتر است که به جای انتظار و تماشای تغییرات جهان  خودمان آگاهانه نسبت به استقاده از آنها  دست به کار شویم.

این سیستم‌ها را به نوعی با جامعه خودمان را تطبیق دهیم. بدون شک گسترش بستر آی تی در اقتصاد جهان تجارت نرم افزاری را هم گسترش داده و این اطلاعات هستند که روز به روز ارزشمندتر شده و  اقتصادهای جهان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. تجارت نرم افزاری در دنیای جدید بخش مهمی از سرمایه‌گذاری کشورهای توسعه یافته جهان است.

این سال‌ها چه تحولاتی در عرصه تجارت نرم افزاری پیش آمده است؟

بر اساس اطلاعات رسمی سازمان مدیریت صنعتی از میزان آمار فروش شرکت‌های بزرگ کشور، شرکت‌های نرم افزاری در سال‌های اخیر رشد چشم گیری را داشته‌اند. در سال‌های گذشته، شرکت‌ها و بنگاه‌های دارای سریعترین رشد در عرصه آی تی بودند. شرکت‌های حوزه آی تی به شدت در حال رشد هستند.

رشد خیلی سریع نشان می‌دهد که کشور آماده پذیریش زیرساخت‌های نرم افزارها و آی  تی است. روز به روز امکانات مبتنی بر آی تی گشترش پیدا می‌کند. حال اینکه توسعه آی تی یکی از گام‌های پیوستن به انقلاب صنعتی چهارم است. تجارت نرم افزاری در ایران و رشد ارزش بازاری شرکت‌های نرم افزاری در سال‌های اخیر  نشان از بستر آماده کشور برای سوار شدن بر موج چهارم اقتصاد است.

و اما سخن آخر؟

لازم است اضافه کنم که در فضای حاکمیتی ما نهادهای مختلفی متولی صنعت هستند. وزارت صنعت به عنوان متولی اصلی صنعت کشور و از سوی دیگر معاونت علمی و فناوری  که  تمرکز خود را روی بحث صنایع نوین گذاشته و از این صنایع حمایت می‌کند و خودووزارت علوم سعی می‌کند با تاسیس مراکز رشد و مراکز کارآفرینی به فناروی و صنایع نوین و طبیعتا آی تی  بها بدهد، متولیان رشد صنعتی کشور هستند.

صنایع زیرساختی یکی از مهمترین عرصه‌هایی است که باید  تکنولوژی روز دنیا به آن نفوذ کند.برای اینکه بتوانیم در کشورمان همگام با دنیا فناروی‌های روز  را نهادینه کنیم باید  برنامه‌ریزی مشخصی در برابر این نسل از فناوری‌ها داشته باشیم. باید مبتنی بر آن هم حاکمیت و نهادهای مختلف و هم بدنه نخبگان و دانشگاهی کشور در یک  مسیر گام برداند.

الان نهادهای مختلف حاکمیتی همگام باهم حرکت نمی‌کنند.اگر بخواهیم به معنای  واقعی زیرساخت‌های آی تی و زیرساخت‌های انقلاب چهارم را در صنعت خودمان نهادینه کنیم، صرف نظر از  بنگاه های ضعیف نمی‌توانند این انقلاب را تجربه کنند، باید بنگاه‌های بزرگ به آن  ورود کنند. به کار گیری این نسل از فناروی‌ها در حالی‌که عمده صنعت کشورمان از نفت و گاز گرفته تا معادن تا خودورسازی عمدتا موج دومی هستند، نتیجه‌ای ندارد.

اگر به دنبال انقلاب چهارم تکنولوژی هستیم، لازم است که بنگاه‌های بزرگ ما در گیر این موضوع  شوند. موفقیت ما در گرو ورود به نسل جدید تکنولوژی است.  صنایع بزرگ، اگر بخواهند این تکنولوژی را به کار بگیرند، نیاز داریم با توجه به دولتی بودن صنایع راه ورود آی تی و بسترهایی مانند نرم افزارها را به صنایع کشور تسهیل کنیم.