تحریم‌ها مانع ورود تجهیزات مورد نیاز فرآوری مواد معدنی هستند
تحریم‌ها مانع ورود تجهیزات مورد نیاز فرآوری مواد معدنی هستند
عضو هیات مدیره یک شرکت معدنی معتقد است، تحریم‌ها از عمده‌ترین مشکلات نبود تجهیزات لازم برای فرآوری مواد معدنی در کشورمان محسوب می‌شود.

کانی مگ، عاطفه عبدالهی- در جهان امروزی صنعت معدن از پتانسیل­‌های بی­‌نظیری در نوآوری محصولات معدنی در زمینه­های مختلف بهره می­برد. با ترکیب برخی فرآورده­های معدنی می­توان از آنها در پرورش محصولات کشاورزی هم استفاده کرد و از این رو علاوه بر پیشبرد بهتر اهداف مشترک میان این دو صنعت، در نوآوری­ و اقتصاد، شکوفایی بیشتری را کسب کرد.

علی ساکت عضو هیئت مدیره شرکت مهندسین مشاور زمین پی­سنگ معتقد است “یکی از رویکردهای اساسی که می‌توان روی آن سرمایه گذاری کرد بحث حداقل استفاده از کودهای شیمیایی است و توجه بیشتر به استفاده از کودهای ارگانیک است. دسته‌ی بزرگی از این کودهای ارگانیک‌، کودها یا افزودنی‌های هستند که حاصل فرآوری مواد معدنی هستند. در واقع می‌توان آنها را جزئی از محصولات معدنی در نظر گرفت”. در ادامه مشروح صحبت­‌های وی را بخوانید.

چگونه می‌توانیم با توسعه پیوند میان معدن و کشاورزی موجب ارتقای محصولات کشاورزی و معدنی باشیم؟

با توجه به نیاز کشورمان به تولید محصولات ارگانیک کشاورزی در بازارهای داخلی و خارجی، یکی از رویکردهای اساسی که می‌توان روی آن سرمایه گذاری کرد بحث حداقل استفاده از کودهای شیمیایی است و توجه بیشتر به استفاده از کودهای ارگانیک است. دسته‌ی بزرگی از این کودهای ارگانیک‌، کودها یا افزودنی‌های هستند که حاصل فرآوری مواد معدنی هستند.در واقع می‌توان آنها را جزئی از محصولات معدنی در نظر گرفت. مانند زئولیت، گلوکونیت، ورمیکولیت و سایر اقسام مواد معدنی که در کشورمان وجود دارد و می‌توانیم به عنوان یک افزودنی مؤثر در محصولات کشاورزی استفاده کنیم. این امر هم موجب ارتقای محصولات کشاورزی می‌شود و هم باعث معرفی بهتر پتانسیل‌ محصولات معدنی، کاربردشان و صنعتی شدن خواهد شد.

ناگفته نماند برای این فرآیند نیاز به تکنولوژی خاصی نیست و فقط خروجی محصولات معدنی مهم است. مطلب مهم ترکیب آنها بر اساس نیاز کشاورزی است که می‌توان گفت ترکیب کردنشان کار ساده‌ای است. به عنوان مثال زئولیت پتاسیم بالایی دارد و همچنین مملو از عناصری مانند آهن، منیزیم و مقدار کمی هم حاوی منگنز و کلسیم است. هر کدام از این عناصر چه به صورت ماکرو چه به صورت میکرو می‌توانند، با کمک به رشد و تقویت محصولات کشاورزی و باغداری مؤثر واقع باشند.

کانی‌های دیگر مانند گلوکونیت، ورمیکولیت و حتی گوگرد طبیعی، به نوبه‌ی خودشان خواص دیگری دارند که منوط به بحث طولانی است.

همچنین با توجه به اینکه کشور ایران داری آب و هوای خشک و نیمه خشک است، فرآورده‌های کانی‌هایی مانند زئولیت و ورمیکولیت جهت کاهش میزان آب مصرفی و هزینه­‌های مرتبط با آن و تولید محصولی بهینه‌تر در پرورش محصولات کشاورزی مؤثر هستند.

در حال حاظر در بخش اکتشاف معادن از چه تکنولوژی­‌هایی استفاده می­شود و این بخش چقدر به نوآوری نیاز دارد؟

در اکتشاف هوابردمان یعنی اکتشاف به صورت دور سنجی که به طور مثال در کشور خودمان سازمان زمین شناسی و برخی از شرکت‌های خصوصی در حال انجام این نوع اکتشافات هستند و به تهیه این نوع از داده‌ها می‌پردازند. گرچه در بحث تفسیر ماهواره‌ای این داده‌ها در مورد غیر فلزی‌ها بیشتر کاربرد دارد، تقریباً می‌توانیم بگوییم اکثر متخصصین اکتشاف در راستای پی‌جویی از مواد معدنی فلزی و غیر فلزی از این نوع داده استفاده می‌کنند.

ضمن اینکه اکتشاف به صورت ژئوفیزیک زمینی هم از دیگر تکنولوژی‌های بخش اکتشاف معادن است که در دهه‌های اخیر در کشورمان در حال اجرا است. از دیگر تکنولوژی­‌هایی که امروزه در حال استفاده از آنها هستیم، تکنیک گرانی‌سنجی است. همچنین در معادن آهن از تکنیک مغناطیس سنجی استفاده می‌شود و در معادن شن، ماسه، خاک، رس، گچ و زغال سنگ از تکنیک ژئوالکتریک اسفاده می­‌شود.

حوزه فعالیت شما چیست و چه خدماتی را در حوزه معدن و صنایع معدن ارائه می‌دهید؟

با توجه به سابقه کاری و تحصیلات پرسنل، بیشتر فعالیت‌های شرکت به پروژه‌های معدنی و زمین‌شناسی مرتبط است و بیشتر تمرکز و اولویت مجموعه‌ی ما بر مطالعات اکتشاف و فرآوری و مشاوره در زمینه مواد معدنی است وگاهاً به صورت فرعی نیز بر روی بازاریابی مواد معدنی نیز فعالیتی انجام می‌شود.

 مهمترین چالش‌­های سد راه فرآوری مواد معدنی چه هستند و چگونه می‌تواند در بخش اقتصاد کشور ارزش آفرینی داشته باشد؟

اگر نگاهی به گذشته بیاندازیم متوجه می‌­شویم خام فروشی نسبت به فرآوری در اولویت بیشتری قرار داشته است، اما خوشبختانه در یک دهه گذشته حرکت به سمت فرآوری و کاهش خام فروشی و تنوع محصولات معدنی بیشتر شده است و اهمیت این امر روز به روز بیشتر می­‌شود.

صدها کارخانه فرآوری آهن مس،سرب و روی در دهه­‌های گذشته در کشورمان راه‌­اندازی شده که خوشبختانه موفق هم بوده‌­اند. این­ها باعث می­‌شوند که بتوانیم ارزش افزوده و سود دراز مدت بیشتری را در تولید، فروش و صادرات مواد معدنی در کشورمان کسب کنیم.

در واقع تحریم‌­ها از عمده­‌ترین مشکلات فرآوری مواد معدنی در کشورمان محسوب می‌­شود. خوشبختانه مسیر خوبی را در حال پیشبرد هستیم، اما متأسفانه نقاط ضعف این مسیر مربوط می‌­شوند به دولت و تحریم‌­هایی که مانع ورود تکنولوژی­‌های خاص و یک­سری مواد مورد نیاز فرآوری به کشورمان شده‌­اند. خوشبختانه بعضی از این مواد توسط محققین داخلی در حال تولید هستند و کمک به هرچه بیشتر مستقل شدن شرایط کار فرآوری می­‌شوند، زیرا در حال حاضر قادر نیستم که نیاز صددرصدی این مجموعه‌­ها را برطرف کنیم و نیاز به واردات یک­سری از مواد و تجهیزات مورد نیاز از خارج کشور را داریم.

به طور مثال در مورد فرآوری مس حدود خلوص آن از ۱% شروع می‌­شود و به شمش ۹۹/۹ %  که نشان دهنده پیشرفت حائز اهمیتی است، می­‌رسد. بسیار اهمیت دارد اگر درمورد سایر عناصر معدنی کشورمان نیز مانند وانادیم، تیتانیم، مولیبدن، آنتیموان و …  نیز به همین صورت به توسعه­ و پیشرفت فرآوری برسیم زیرا کشورمان از لحاظ معدنی بسیار غنی است.

انشاالله با کمک عیار سازی محصولات معدنی بتوانیم در تولید و صادرات این محصولات و  اقتصاد کشورمان پیشرفت داشته باشیم و در کنار اینها نیاز بازارهای داخلی را هم برطرف کنیم.